09120210913 شنبه تا چهارشنبه ۹ الی ۱۷

🔴 نقش وکیل تسخیری در دفاع از مجرمان

♦️ این سوال از جانب عوام و افراد ناآگاه بسیار مطرح می شود که «چگونه وکلا از مجرمان و کسانی که ارتکاب عمل مجرمانه از ناحیه آنها مسلم است دفاع می کنند؟»

🔸پاسخ را باید از یک سو در اصل 35 قانون اساسی و اعلامیه جهانی حقوی بشر جستجو کرد که به موجب آن همه کسانی که به نوعی طرف اتهام قرار می گیرند حق دفاع دارند .

🔸♦️🔶♦️🔶♦️🔸

♦️ برقراری این حق برای افراد بشر نتیجه یک تحول و تکامل تاریخی طولانی مدت است . از دیگر سو باید توجه کرد که دفاع وکیل لزوماً به مفهوم نفی اتهام نیست . دفاع وکیل در امر کیفری می تواند چند جنبه داشته باشد .

🔸اولاً: ممکن است وکیل بگوید که موکلش اصلاً مرتکب عمل انتسابی نشده است ، که به این ترتیب اتهام را نفی کند .

🔸ثانیاً : ممکن است مبنای دفاع این باشد که هر چند موکل عمل انتسابی را انجام داده اما عنوان عمل با آنچه که دادسرا و دادستان می گویند متفاوت است و این دو حالت دارد :

✔️ الف- اینکه گفته شود عمل اصولاً وصف کیفری ندارد و جرم نیست .

✔️ ب- اینکه دفاع شود عملی که انجام شده مثلاً قتل ، شبه عمد است نه قتل عمد .

🔸ثالثاً: ممکن است مبنای دفاع این باشد که عمل ارتکابی فاقد عنوان تشدیدکننده مجازات یا واجد اوصاف تخفیف دهنده مجازات است . مثلا اینکه هر چند متهم زنای محصنه مرتکب شده اما مثلاً به لحاظ آنکه از همسر خود دور بوده است و یا به جهات دیگر زنا وصف محصن و محصنه ندارد و مجازات آن جلد است نه رجم .

🔸رابعاً: ممکن است مبنای دفاع این باشد که هر چند موکل مرتکب عمل شده و عمل هم وصف مجرمانه دارد اما به جهات نفی کننده مسئولیت کیفری یا توجیه کننده عمل یا از بین برنده مجازات ، متهم قابل مجازات نباشد .

مانند مجنون بودن متهم یا تحقق دفاع مشروع یا موارد خاصی که در قانون موجب معافیت از مجازات می شود .

🔸خامساً: ممکن است چنین دفاع شود که:

✔️الف- اگر جرم از جرایم حدی است ، مرتکب توبه کرده و مستحق ارفاق و عفو است (البته در مواردی که چنین امکانی در قانون و شرع وجود دارد) .

✔️ب- اگر مورد از موارد تعزیری است متهم به جهات مندرج در ماده 22 قانون مجازات اسلامی مستحق تخفیف و یا تبدیل مجازات است .

🔸♦️🔶♦️🔶♦️🔸

♦️ به این ترتیب ملاحظه می کنید که دامنه و دایره دفاع بسیار وسیع است و مباشران حق دفاع یعنی وکلای دادگستری حسب مورد باید استراتژی و تاکتیک دفاعی خود را بر اساس یک یا چند مورد از موارد پیشگفته سازمان دهند .

🔴 نقش وکیل تسخیری در دفاع از متهم

♦️ هر چند گفته می شود در جرایمی که ریشه در شرع دارد ، دَوَران امر صرفاً بین نفی و اثبات است، لیکن با توجه به مراتبی که گفتیم این پندار و استنباط صحیح نیست و باید در هر حال افراد را از حق دفاعشان برخوردار کرد .

🔸با این مقدمه به مورد مطروح می رسیم ، یعنی وضعیت وکیلی که به جای دفاع از موکل یا به تایید کیفرخواست می پردازد و یا سکوت می کند .

🔸بدواً باید عنایت داشت که هیچ تفاوتی بین وکیل تسخیری و تعیینی از نظر کمیت و کیفیت دفاع نیست و نباید باشد . به عبارت دیگر وکیل تسخیری باید به همان اندازه برای موکل تسخیری خود دل بسوزاند و برای دفاع از او مطالعه کند و آمادگی حاصل کند که برای موکل تعیینی خود می کند.

🔸♦️🔶♦️🔶♦️🔸

🔶 به این ترتیب اینکه گفته می شود به لحاظ کار متهم یا شنیع و زشت بودن عمل او وکیل تسخیری معذور از دفاع است به هیچ وجه و پاسخ استدلالی قابل قبول نیست و این برخوردی غیر علمی با قضیه است که ممکن است از سوی مردم کوچه و بازار آن هم افرادی بی سواد و کم اطلاع قابل توجیه باشد اما از افراد آگاه به ویژه وکلای دادگستری و قضات و حقوقدانان به هیچ وجه قابل پذیرش و استماع نیست .

🔸♦️🔶♦️🔶♦️🔸

♦️ متهمی که هیچ پناه و ملجایی ندارد و دادسرا و تشکیلات آن با آن قدرت در مورد او صف آرایی کردند و سعی در اثبات اتهامش دارند به چه کسی جز وکیل خود می تواند متکی باشد و چگونه ممکن است وکیلی که برای دریافت پروانه وکالت سوگند خورده است چنین فردی را در حساس ترین لحظه زندگی اش تنها بگذارد و با سکوت و یا تایید کیفرخواست او را در دست سرنوشت رها کند؟!

🔸چنین عملکردی از وکیل دادگستری تخلف غیر قابل گذشت است و این وظیفه کانون وکلا و دادسرای انتظامی آن است که با این موارد برخورد کند .

🔸اگر می گوییم وکالت یک ارزش است نه یک شغل به همین علت است. به عبارت دیگر وکیل چه تعیینی و چه تسخیری در مقام دفاع به رسالت اجتماعی خود عمل می کند و بحث گذران زندگی نسبت به این حرکت ارزشی جنبه فرعی و ثانوی دارد .

🔸♦️🔶♦️🔶♦️🔸

♦️ امیدوارم همکاران و دوستان ما به ویژه جوانان توجه داشته باشند که وقتی در مقام دفاع قرار می گیرند ، در مقامی هستند که در مورد آن در متون دینی و مذهبی عباراتی فخیم و پر صلابت آمده .

🔸بنابراین باید اعتبار حرمت و کرامت این حرفه را حفظ کنند. زیرا که اگر یک روز به دلیل شناعت عمل متهم و ترس انعکاس اجتماعی قضیه و جهت یاوه گویی عوام در مقام دفاع سکوت می کنند ، روز دیگری ممکن است به لحاظ ملاحظه و ترس از عوامل دیگری در دفاع از موکلان خود کوتاه بیایند و در نتیجه نقاط سیاهی در تاریخ ایجاد کنند که هرگز از دامن ایشان و دامن وکالت پاک نخواهد شد .

🔸بدیهی است آنان که به وکالت به عنوان وسیله ای برای امرار معاش و نه یک ارزش می نگرند ، می توانند کارهای دیگری را که هم درآمد بیشتری دارد و هم درد سر کمتری برگزینند و بی شک موفق هم خواهند شد ، زیرا باهوش ترین و سازنده ترین دانشجویان حقوق ، به وکالت روی می آورند . اگر کسی توانسته باشد با طی مراحل ، پروانه وکالت دریافت کند بی شک در سایر مشاغل و حِرَف نیز موفق خواهد بود و در عین حال به وکالت به عنوان یک موقعیت و موضع ارزشی و با کرامت انسانی لطمه نخواهد زد .
بهمن کشاورز